Dla nowej inwestycji odpowiedź jest w praktyce prosta: wybór pada na okno trzyszybowe. Dotychczasowe warunki techniczne, stosowane w Polsce w okresie przejściowym do 20 marca 2028 r., wymagają dla okien pionowych współczynnika Uw nie wyższego niż 0,9 W/(m²K). Okno dwuszybowe nawet z ciepłą ramką i argonem osiąga Uw najwyżej 1,0 lub 1,1 W/(m²K), co wciąż nie spełnia tego progu. Pakiety trzyszybowe schodzą poniżej 0,9, a najlepsze modele do około 0,7 W/(m²K). [źródło: eurocolor.com.pl]
Czym różni się pakiet dwuszybowy od trzyszybowego?
Okno dwuszybowe ma pakiet złożony z dwóch tafli szkła i jednej komory międzyszybowej. Okno trzyszybowe (inaczej dwukomorowe) zawiera trzy tafle i dwie komory. Środkowa tafla tworzy dodatkową barierę termiczną, obniżającą przepływ ciepła przez szybę i zmniejszającą współczynnik Ug.
Komory wypełnia się gazem szlachetnym. Najpopularniejszy jest argon; krypton stosuje się wtedy, gdy potrzeba jeszcze lepszej izolacji i producent dopuszcza taki wariant.
Tradycyjna ramka dystansowa między taflami była aluminiowa. Nowsze pakiety stosują ciepłą ramkę ze stali szlachetnej i tworzywa sztucznego, która ogranicza mostek termiczny przy krawędzi szyby. Według danych Oknoplast taka ramka może przewodzić nawet pięciokrotnie mniej ciepła niż aluminiowa.
Współczynnik Ug i Uw: co oznaczają te parametry
Ug to współczynnik przenikania ciepła przez sam pakiet szybowy. Uw to współczynnik dla całego okna, uwzględniający też ramę. Im niższa wartość, tym lepsza izolacja. Rama przepuszcza ciepło szybciej niż szyba, więc Uw jest zawsze wyższy niż Ug.
Okno dwuszybowe z typowym pakietem osiąga Ug na poziomie około 1 W/(m²K), co przekłada się na Uw całego okna wynoszący około 1,3 W/(m²K). Nawet po zastosowaniu ciepłej ramki, argonu i powłok niskoemisyjnych okno dwuszybowe osiąga Uw najwyżej 1,0 lub 1,1 W/(m²K): to wciąż za dużo dla nowych budynków. Pakiety trzyszybowe schodzą do poniżej 0,9 W/(m²K), a często do około 0,7 W/(m²K). [źródło: eurocolor.com.pl]
Porównując oferty, zawsze trzeba patrzeć na Uw całego okna, nie tylko na Ug pakietu. Niski Ug przy słabej ramie daje wyższy Uw końcowy niż wskazywałby sam pakiet. Ten sam sposób porównywania przydaje się przy wyborze każdego modelu, a okna energooszczędne ocenia się dodatkowo po ramce dystansowej i współczynniku g.
Czy okna dwuszybowe spełniają wymagania cieplne w nowym budynku?
Dotychczasowe warunki techniczne (Dz.U. 2022 poz. 1225) wymagają dla okien pionowych Uw nie więcej niż 0,9 W/(m²K), a dla okien połaciowych 1,1 W/(m²K). Rozporządzenie jest uznane za uchylone od 21 września 2026 r., nowe warunki techniczne nie zostały jeszcze ogłoszone, a dotychczasowe wartości można stosować w okresie przejściowym do 20 marca 2028 r.
Okno dwuszybowe z Uw na poziomie 1,3 W/(m²K) nie spełnia progu 0,9 dla okien pionowych. Nawet najlepsze rozwiązania technologiczne w pakiecie dwuszybowym dają Uw w przedziale 1,0 do 1,1 W/(m²K), co nadal przekracza wymaganie.
Dla okien dachowych sytuacja wygląda nieco inaczej: próg 1,1 W/(m²K) sprawia, że starsze modele dwuszybowe o Uw równym 1,3 W/(m²K) też nie spełniają wymogów w typowych nowych budynkach, ale wybrane nowocześniejsze modele dwuszybowe, takie jak oferowane przez Fakro, mogą ten próg osiągnąć. Każdy przypadek wymaga weryfikacji na podstawie karty technicznej producenta. [źródło: oknadachowe.info.pl]
Kiedy wybrać okno trzyszybowe?
Pakiet trzyszybowy jest właściwy przy każdej nowej inwestycji, gdzie projekt musi spełniać dotychczasowe warunki techniczne. Dotyczy to domów jednorodzinnych, zabudowy szeregowej i bloków. Niższe zapotrzebowanie na ogrzewanie przekłada się na realne oszczędności w kosztach utrzymania, które narastają przez kolejne lata eksploatacji.
Okno trzyszybowe sprawdza się szczególnie na elewacjach północnych, gdzie zysk słoneczny jest minimalny, a straty ciepła przez okna są największe, oraz w domach energooszczędnych i pasywnych, gdzie każdy element ma wpływ na bilans energetyczny.
Przy wyborze modelu warto sprawdzić, czy producent oferuje ciepłą ramkę dystansową. Według Oknoplast systemy wyposażone w ciepłą ramkę osiągają Uw okna referencyjnego na poziomie 0,78 W/(m²K) przy Ug pakietu wynoszącym 0,5 W/(m²K). [źródło: oknoplast.com.pl]
Dobry ciepły montaż okna ze szczelinami uszczelnionymi warstwowo jest równie ważny jak parametry pakietu: mostki termiczne w strefie montażowej mogą zniwelować korzyści z trzyszybowego pakietu.
Kiedy okno dwuszybowe wystarczy?
Okno dwuszybowe może wystarczyć przy wymianie stolarki w istniejącym, starszym budynku. Przy wymianie okien w istniejącym budynku zakres obowiązków wynikających z warunków technicznych warto sprawdzić w aktualnych przepisach lub u projektanta, bo zależy od charakteru robót i wieku budynku. Jeżeli budynek jest poddawany jedynie wymianie okien, a nie kompleksowej modernizacji z ociepleniem ścian i likwidacją mostków termicznych, korzyść z trzyszybowego pakietu jest ograniczona: strata ciepła przez ściany może wielokrotnie przewyższać stratę przez okna.
Dodatkowe ograniczenie stanowią stare budynki bez zewnętrznej warstwy ocieplenia. Głębszy pakiet trzyszybowy wymaga odpowiednio głębokiego profilu ramy. W budynkach o płytkiej geometrii ościeża głęboka zabudowa może być niemożliwa.
W takiej sytuacji warto sprawdzić Uw dostępnych modeli dwuszybowych z ciepłą ramką i argonem i zestawić ten wynik z audytem lub charakterystyką energetyczną budynku.
Izolacja akustyczna okien dwu- i trzyszybowych
Więcej szyb nie oznacza automatycznie lepszej izolacji akustycznej. Na pochłanianie dźwięku wpływa przede wszystkim grubość poszczególnych tafli, szerokość komory, rodzaj wypełnienia i zastosowanie folii dźwiękochłonnych. Okno dwuszybowe z jedną grubszą szybą warstwową (laminowaną) i drugą o standardowej grubości może osiągać porównywalny współczynnik izolacyjności akustycznej co okno trzyszybowe o standardowej konfiguracji. Korzystna dla akustyki jest też różnica grubości szyb w pakiecie.
Według Oknoplast jeden z ich systemów trzyszybowych z głębszym profilem osiąga izolację akustyczną Rw na poziomie 38 dB [źródło: oknoplast.com.pl]. Jednak podobny wynik można uzyskać też dwuszybowym pakietem z odpowiednio dobranym szkleniem warstwowym.
Jeżeli izolacja akustyczna jest priorytetem, porównuj wartości Rw konkretnych modeli, a nie samą liczbę szyb.
Masa, grubość i przepuszczalność światła
Grubszy pakiet trzyszybowy waży więcej niż dwuszybowy. Cięższe skrzydło wymaga mocniejszych zawiasów i okuć obwiedniowych. Nieprawidłowo dobrane okucia prowadzą z czasem do opadania skrzydła i problemów z domykaniem. Prawidłową regulację okna z opadającym skrzydłem przeprowadza się na zawiasach i mimośrodach okucia po montażu.
Pakiet trzyszybowy przepuszcza zwykle około 10% mniej światła niż dwuszybowy. Przy oknach dwuszybowych wyposażonych w powłoki niskoemisyjne różnica ta może być mniejsza, bo te powłoki też nieznacznie redukują przepuszczalność światła, i wówczas wskaźniki stają się porównywalne w obu typach. [źródło: eurocolor.com.pl]
Obniżony zysk słoneczny dotyczy współczynnika g (proporcja energii słonecznej przepuszczanej do wnętrza). Pakiet trzyszybowy ma niższy współczynnik g, co zimą oznacza mniejszy pasywny zysk ciepła. W budynkach pasywnych ten efekt uwzględnia projektant, dobierając przeszklenia od południa.
Najczęstsze błędy przy porównywaniu ofert
Pierwszy błąd przy porównywaniu ofert to patrzenie na Ug zamiast na Uw. Ug mówi tylko o pakiecie, a rama może znacząco podnosić Uw całego okna. Producenci czasem eksponują niski Ug, bo ta liczba brzmi korzystniej.
Drugi błąd to wybór trzyszybowego pakietu i jednoczesne oszczędzanie na ramce dystansowej. Tania aluminiowa ramka przy krawędzi pakietu tworzy mostek termiczny, który częściowo niweluje korzyść z dodatkowej tafli.
Trzeci błąd to pominięcie montażu. Szczelina wokół ramy musi być wypełniona pianką i uszczelniona warstwowo od strony wnętrza i elewacji. Nieprawidłowe uszczelnienie prowadzi do mostków termicznych niezależnie od parametrów okna.
W dotychczasowych warunkach technicznych drzwi zewnętrzne mają próg 1,3 W/(m²K), więc drzwi wejściowe do domu warto dobrać razem z oknami.
Najczęstsze pytania
Czy warto wymienić okna dwuszybowe na trzyszybowe? Tylko przy kompleksowej modernizacji obejmującej ocieplenie ścian i eliminację mostków termicznych. Sama wymiana pakietu w budynku bez docieplenia przynosi ograniczone oszczędności na ogrzewaniu, bo straty ciepła przez ściany dominują nad stratami przez okna.
Jakie są wady okien trzyszybowych? Większa masa i grubość pakietu mogą uniemożliwiać zastosowanie w starszych budynkach z płytkim ościeżem. Skrzydło wymaga mocniejszych okuć. Przepuszczalność światła jest nieznacznie niższa.
Czy okna trzyszybowe mogą parować? Skraplanie się wody na zewnętrznej tafli pakietu trzyszybowego to efekt dobrej izolacji: zewnętrzna szyba pozostaje zimna, bo ciepło słabo przez nią przechodzi, i para wodna z chłodnego powietrza zewnętrznego osiada na niej w chłodniejsze noce. To wskaźnik dobrych właściwości izolacyjnych, nie defekt.
Czy okna dachowe też muszą mieć trzy szyby? Dla okien połaciowych dotychczasowy próg WT wynosi 1,1 W/(m²K), a nie 0,9 jak dla okien pionowych. Część nowszych modeli dwuszybowych może spełniać ten próg. Przed zakupem należy sprawdzić Uw konkretnego modelu w karcie technicznej producenta.
Źródła
- oknoplast.com.pl, „Okna trzyszybowe - kiedy warto je wybrać?”
- eurocolor.com.pl, „Okna Dwuszybowe Czy Trzyszybowe”
- oknadachowe.info.pl, „Okna dwuszybowe dachowe jednokomorowe FAKRO”










