Okap kuchenny pochłania zapachy, opary i wilgoć powstające podczas gotowania, ale wybór między modelem podszafkowym a kominowym zależy przede wszystkim od układu kuchni, dostępu do kanału wentylacyjnego i budżetu. Według producenta Bosch, praktycznie każdy okap można zamontować w trybie pochłaniacza bez podłączenia do kanału wentylacyjnego, jednak skuteczność obu trybów znacznie się różni [źródło: bosch-home.pl]. Miejsce na okap najlepiej zaplanować razem z projektem kuchni ze strefami roboczymi i wymiarami , bo od niego zależy, czy nad płytą zostanie szafka górna.
Jak działają oba typy okapów
Oba urządzenia pracują na tej samej zasadzie: wentylator zasysa powietrze znad płyty grzewczej przez filtr tłuszczowy, który wyłapuje cząsteczki tłuszczu zanim trafi ono dalej do układu. Różnica polega na tym, co dzieje się z tym powietrzem dalej. Okap pracujący jako wyciąg (obieg otwarty) odprowadza je kanałem do szybu wentylacyjnego na zewnątrz, razem z wilgocią i zapachami. Pochłaniacz (obieg zamknięty) przepuszcza powietrze przez dodatkowy filtr węglowy pochłaniający zapachy i oddaje je z powrotem do pomieszczenia; wilgoć pozostaje w kuchni [źródło: bosch-home.pl]. Wyciąg skuteczniej usuwa wilgoć i zapachy; pochłaniacz nie wymaga dostępu do kanału wentylacyjnego i można go zamontować niemal w każdej kuchni.
Okap podszafkowy: dla jakich kuchni
Okap podszafkowy montuje się pod szafką górną lub bezpośrednio w jej dnie, przez co jest praktycznie niewidoczny po zabudowie. To rozwiązanie pasuje do małych i zamkniętych kuchni, gdzie liczy się każdy centymetr przestrzeni. Urządzenie powinno być nieco szersze od płyty grzewczej, żeby skutecznie pochłaniać opary [źródło: bosch-home.pl].
Wariant teleskopowy ma wysuwany panel, który chowa się po skończonym gotowaniu i jest praktycznie niezauważalny w zabudowie. Okap podszafkowy sprawdza się też jako pochłaniacz w kuchniach, gdzie podłączenie do wentylacji jest niemożliwe lub utrudnione. Jego słabszą stroną jest wydajność przy dużych kuchniach otwartych na salon, gdzie intensywne gotowanie może ją przekraczać.
Wybór okapu warto zsynchronizować z decyzją o szafkach. Przy nietypowym układzie łatwiej dopasować okap, gdy wybierasz zabudowę kuchenną na wymiar zamiast szafek gotowych , bo wysokość i głębokość szafki nad płytą można ustalić pod konkretny model.
Okap kominowy: dla jakich kuchni
Okap kominowy wisi samodzielnie na ścianie. Pionowy komin prowadzi rurę do szybu wentylacyjnego, a urządzenie nie wymaga szafki górnej bezpośrednio nad sobą. To jego podstawowa zaleta w kuchniach bez górnych mebli nad płytą lub w aranżacjach z wyspą. Nowoczesne wykonania ze stali nierdzewnej lub w kolorze czarnym traktowane są jako element dekoracyjny wnętrza.
Okap kominowy nie jest jednak odpowiedni wszędzie. Praca w trybie wyciągu wymaga dostępu do kanału wentylacyjnego, a bez niego okap działa tylko jako pochłaniacz z filtrem [źródło: bosch-home.pl]. Ze względu na rozmiary nie pasuje też do ciasnych kuchni, gdzie nad płytą wisi szafka górna.
Wydajność i poziom hałasu
Okap kominowy pracujący jako wyciąg kanałowy ma zwykle wyższą wydajność niż podszafkowy. Pochłaniacz z filtrem węglowym oczyszcza powietrze z tłuszczu i zapachów, ale nie usuwa wilgoci, która pozostaje w pomieszczeniu. Przy wyborze warto zwrócić uwagę na podawany przez producenta poziom hałasu. Serwis videotesty.pl podaje dla okapów podszafkowych zakres około 60–70 dB, przy czym wartość zależy od modelu i biegu pracy [źródło: videotesty.pl].
Producent Bosch zwraca uwagę, że okapy podszafkowe są zwykle mniej wydajne i głośniejsze od innych modeli, a okap kominowy podłączony do kanału pracuje ciszej i lepiej radzi sobie przy gotowaniu na wszystkich palnikach naraz [źródło: bosch-home.pl]. Na głośność wpływa też instalacja: aluminiowa rura z rowkami zwiększa hałas, dlatego przy wyciągu lepiej wybrać rurę z PVC i poprowadzić ją możliwie najkrótszą drogą.
Ile kosztuje okap podszafkowy, a ile kominowy?
Różnica w cenie jest wyraźna. Według zestawienia videotesty.pl okapy podszafkowe można kupić już od około 700 zł, a kominowe zwykle kosztują od około 1000 do ponad 2000 zł [źródło: videotesty.pl]. Zestawienie ma kilka lat, więc kwoty traktuj orientacyjnie i porównuj aktualne oferty dla modeli o podobnej wydajności i szerokości. Do ceny urządzenia doliczasz też elementy montażowe: przy pracy w trybie wyciągu rurę lub kanał prowadzący do wentylacji, a przy pochłaniaczu filtry węglowe, które trzeba okresowo wymieniać. W budżecie kominowego okapu uwzględnij także osłonę komina dopasowaną do wysokości pomieszczenia, a przy podszafkowym szafkę górną o odpowiednich wymiarach, jeśli kupujesz ją osobno.
W kuchni otwartej na salon warto wybrać okap z trybem intensywnym. Producent Siemens podaje, że tryb intensywny szybko usuwa nadmiar pary wodnej i zapachów. Meble i fronty w pobliżu płyty narażone są na osadzanie tłuszczu, jeśli okap pracuje w obiegu zamkniętym z niewystarczającą mocą. Fronty matowe i połyskowe różnią się odpornością na opary i tłuszcz oraz wymaganiami codziennej pielęgnacji.
Na jakiej wysokości zamontować okap i jak poprowadzić rurę?
Minimalna odległość okapu od płyty grzewczej zależy od modelu i producenta. Według producenta Siemens, dla urządzenia podszafkowego wynosi ona 75 cm nad kuchenką gazową, natomiast okap kominowy nad płytą indukcyjną można zamontować nawet na wysokości 45 cm [źródło: siemens-home.bsh-group.com]. Zawsze sprawdzaj te wartości w instrukcji konkretnego urządzenia, bo producenci mogą podawać różne progi.
Przy montażu okapu kominowego konieczne jest poprowadzenie rury do szybu wentylacyjnego. Według instrukcji producenta Siemens, długość rury nie powinna przekraczać 3 m, a kąt zakrętów nie może być ostrzejszy niż 45°, przy czym lepsze są łuki niż ostre kolana. Rurę prowadzi się możliwie najkrótszą drogą, ograniczając liczbę zagięć do minimum. Podłączenie elektryczne okapu do instalacji 230 V wymaga elektryka z uprawnieniami.
Obieg zamknięty a kanał wentylacyjny: filtr węglowy
Gdy okap pracuje jako pochłaniacz w obiegu zamkniętym, wymaga filtra węglowego. Filtr węglowy pochłania zapachy, ale nie zatrzymuje wilgoci, która wraca do pomieszczenia. Przy obiegu otwartym (wyciąg) filtr węglowy jest zbędny: wystarczy standardowy filtr tłuszczowy. Filtry tłuszczowe wymagają regularnego czyszczenia lub wymiany, filtr węglowy wymienia się po zużyciu zgodnie z zaleceniem producenta danego modelu.
Okap bezkanałowy z filtrem węglowym to dobre rozwiązanie tam, gdzie kanał wentylacyjny jest niedostępny lub zajęty przez inną instalację. Jego ograniczeniem jest brak wymiany powietrza: urządzenie oczyszcza je z tłuszczu i zapachów, ale wilgoć z gotowania pozostaje w kuchni.
Jak dobrać wydajność okapu do wielkości kuchni
Wydajność okapu podaje się w metrach sześciennych na godzinę (m³/h) i oznacza, ile powietrza urządzenie jest w stanie przepuścić przez siebie w ciągu godziny. Producenci zalecają, żeby wydajność okapu była dobierana do objętości pomieszczenia, a przy kuchni otwartej na salon przyjmowana z zapasem; konkretny mnożnik sprawdź w karcie technicznej wybranego urządzenia.
Praktyczny wzór opiera się na objętości pomieszczenia (długość × szerokość × wysokość w metrach) pomnożonej przez mnożnik wymian powietrza wskazany przez producenta. Konkretne progi wydajności przy danej powierzchni kuchni należy zweryfikować w karcie technicznej wybranego modelu.
Przy pracy w obiegu zamkniętym (pochłaniacz) producenci zalecają przyjęcie wydajności z zapasem w stosunku do wyliczonej dla obiegu otwartego, bo filtr węglowy stawia dodatkowy opór przepływowi powietrza. Modele z wyższą klasą efektywności energetycznej osiągają zbliżoną wydajność przy niższym poborze energii.
Najczęstsze pytania
Czy okap z filtrem węglowym wymaga podłączenia do wentylacji? Nie. Okap z filtrem węglowym pracuje w obiegu zamkniętym: filtruje powietrze i oddaje je z powrotem do kuchni. Nie wymaga połączenia z kanałem wentylacyjnym.
Jaki okap wybrać bez podłączenia do komina? Okap podszafkowy lub kominowy pracujący jako pochłaniacz z filtrem węglowym. Pochłaniacz nie odprowadza powietrza na zewnątrz, ale oczyszcza je z tłuszczu i zapachów. Jego skuteczność jest niższa niż wyciągu kanałowego, zwłaszcza przy usuwaniu wilgoci.
Czy montaż okapu podszafkowego można wykonać samodzielnie? Mechaniczne mocowanie okapu do szafki można przeprowadzić samodzielnie, postępując zgodnie z instrukcją producenta. Podłączenie elektryczne do instalacji 230 V wymaga elektryka z uprawnieniami.
Źródła
- siemens-home.bsh-group.com, „Jak wybrać i zamontować okap do płyty gazowej lub indukcyjnej?”
- videotesty.pl, „Okap podszafkowy czy kominowy? Który rodzaj jest lepszy?”
- bosch-home.pl, „Okap podszafkowy czy kominowy – który wybrać?”










